1. Strona główna
  2. Wiedza
  3. Przepisy
Przepisy

UC77: stan prac

Na jakim etapie jest projekt, co przewiduje i co warto zrobić już teraz.

Projekt UC77 ma przenieść obowiązek audytu energetycznego z wielkości firmy na jej realne zużycie energii. Na dziś to wciąż projekt: we wrześniu 2026 roku jest na etapie uzgodnień i nie trafił jeszcze do Sejmu. Poniżej opisuję, co obowiązuje teraz, co może się zmienić i jak przygotować się bez czekania na ostateczny tekst ustawy.

Gdzie jest projekt

UC77 to rządowy projekt zmiany ustawy o efektywności energetycznej. Wdraża unijną dyrektywę 2023/1791, czyli nową dyrektywę o efektywności energetycznej (EED). Projekt przygotowuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska, a w wykazie prac rządu jako planowany termin przyjęcia przez Radę Ministrów podano III kwartał 2026 roku.

Przyjęcie przez rząd to dopiero połowa drogi. Potem projekt przechodzi przez Sejm i Senat, a jego treść może się jeszcze zmienić. Termin wdrożenia dyrektywy do polskiego prawa już minął, więc presja na zakończenie prac rośnie, ale daty wejścia przepisów w życie nikt dziś nie zna.

Co obowiązuje dziś

Dopóki ustawa nie zostanie zmieniona, obowiązek audytu wynika z obecnych przepisów, a o tym, kto go ma, decyduje status firmy, nie zużycie energii. W skrócie:

  • Audyt energetyczny przedsiębiorstwa musi wykonać przedsiębiorca, który nie jest mikro-, małym ani średnim przedsiębiorcą.
  • Audyt powtarza się co 4 lata.
  • Po audycie trzeba w ciągu 30 dni zawiadomić Prezesa URE, najpóźniej do 31 grudnia roku, w którym przypada obowiązek.
  • Firma z systemem zarządzania energią (np. ISO 50001) lub EMAS może być zwolniona z osobnego audytu, ale tylko jeśli audyt wykonano w ramach tego systemu. Zawiadomienie URE i tak jest wymagane.
  • Za brak audytu grozi kara do 5% przychodu z poprzedniego roku podatkowego. To sankcja z obecnej ustawy, nie z projektu UC77.

Co przewiduje projekt

Najważniejsza zmiana: kryterium ma być średnioroczne zużycie energii z ostatnich 3 lat, liczone ze wszystkich nośników razem (prąd, gaz, ciepło, paliwa). Według założeń projektu:

Średnioroczne zużycie z 3 latCo przewiduje projekt
powyżej 10 TJ (ok. 2 778 MWh)audyt energetyczny przedsiębiorstwa i przekazywanie informacji o zużyciu energii
powyżej 85 TJ (ok. 23 611 MWh)certyfikowany system zarządzania energią

Projekt ma też zaktualizować wymagania dla samego audytu zgodnie z załącznikiem do dyrektywy oraz wprowadzić nowy zawód regulowany audytora efektywności energetycznej, z uprawnieniami po egzaminie. Wszystko to są założenia, nie obowiązujące prawo, a szczegóły, np. sposób liczenia zużycia, rozstrzygnie dopiero tekst ustawy.

Kogo to może objąć

Zmiana kryterium może wciągnąć do obowiązku firmy, które dziś go nie mają, bo są MŚP. Chodzi o zakłady, w których energii zużywa się dużo w stosunku do wielkości firmy: przetwórstwo spożywcze, piekarnie przemysłowe, chłodnie, zakłady produkcyjne z piecami, suszarniami czy sprężarkami. Z drugiej strony duża firma o niskim zużyciu energii mogłaby obowiązek stracić.

Co warto zrobić już teraz

Nie trzeba czekać na ustawę, żeby sprawdzić, po której stronie progu jest firma. Wystarczą faktury:

  1. Zbierz faktury za prąd, gaz, ciepło sieciowe i paliwa z ostatnich 3 lat, ze wszystkich lokalizacji.
  2. Zsumuj zużycie w MWh (nie w złotówkach) dla każdego roku i policz średnią.
  3. Porównaj wynik z progami w kalkulatorze UC77 poniżej.
  4. Jeśli jesteś blisko progu albo powyżej, porozmawiajmy o danych i o tym, czy lepszą drogą jest audyt, czy od razu system zarządzania energią.

Wynik takiego zestawienia jest orientacyjny, bo przepisy mogą się jeszcze zmienić. Za to dane z faktur i tak będą potrzebne do każdego audytu, więc ta praca nie przepadnie. Będę aktualizował ten artykuł wraz z postępem prac nad projektem.

Źródła

Patryk Piszcz
Patryk Piszcz
Audytor energetyczny i termograf, THERMO-POMIAR, Grudziądz. Pomiary w terenie i analiza danych dla przedsiębiorstw w całej Polsce.